Synchronizacja czasu – serwery NTP i ręczne ustawianie zegara
Zegar w komputerze potrafi spieszyć się lub spóźniać nawet o kilka minut miesięcznie. Poniżej znajdziesz adresy serwerów czasu, z których warto korzystać w Polsce, oraz instrukcje krok po kroku, jak wymusić synchronizację, gdy automatyczna przestała działać.
Czas urzędowy w Polsce
--:--:--
Czas uniwersalny UTC
--:--:--
wzorzec, z którego liczą się wszystkie strefy
Zegary powyżej pokazują czas pobrany z Twojego urządzenia. Jeśli różnią się od godziny na telefonie lub w telewizji, zegar wymaga synchronizacji.
Skąd komputer bierze dokładny czas?
Za utrzymanie godziny odpowiada zegar sprzętowy na płycie głównej, ale jest to zwykły układ kwarcowy, który naturalnie się rozjeżdża. Dlatego systemy operacyjne co jakiś czas pytają o czas serwer NTP (Network Time Protocol) w internecie. Protokół mierzy opóźnienie łącza i koryguje zegar z dokładnością do kilku milisekund. Serwer przekazuje zawsze czas UTC – przeliczenie na czas polski i uwzględnienie czasu letniego to już zadanie systemu.
Serwery czasu NTP – z jakich korzystać?
W Polsce wzorzec czasu utrzymuje Główny Urząd Miar i to jego serwery są najbliżej źródła. Poniższe adresy możesz wpisać w ustawieniach systemu – kliknij ikonę, aby skopiować adres.
| Adres serwera | Operator | Uwagi |
|---|---|---|
tempus1.gum.gov.pl | Główny Urząd Miar | Oficjalny wzorzec czasu urzędowego w Polsce – najlepszy wybór dla użytkowników w kraju. |
tempus2.gum.gov.pl | Główny Urząd Miar | Zapasowy serwer GUM. Warto wpisać go razem z pierwszym. |
pl.pool.ntp.org | NTP Pool Project | Pula polskich serwerów – przy każdym zapytaniu wskazuje inny, dostępny host. |
0.pl.pool.ntp.org | NTP Pool Project | Adresy od 0 do 3 to niezależne wejścia do polskiej puli; można podać kilka naraz. |
time.windows.com | Microsoft | Domyślny serwer w systemie Windows. Bywa przeciążony – to częsta przyczyna błędów synchronizacji. |
time.google.com | Google Public NTP | Rozkłada sekundę przestępną na cały dzień (leap smear), przez co zegar nigdy nie „przeskakuje”. |
time.cloudflare.com | Cloudflare | Obsługuje szyfrowany protokół NTS, który chroni przed podmianą czasu przez atakującego. |
time.apple.com | Apple | Domyślny serwer w macOS, iOS i iPadOS. |
Wskazówka: podaj systemowi co najmniej dwa adresy z różnych źródeł (np. serwer GUM i pulę pl.pool.ntp.org). Jeśli jeden przestanie odpowiadać, zegar nadal będzie się synchronizował.
Windows 10 i 11 – jak wymusić synchronizację czasu
-
Sprawdź ustawienia podstawowe
Otwórz Ustawienia → Czas i język → Data i godzina. Upewnij się, że włączone są opcje Ustaw czas automatycznie oraz Ustaw strefę czasową automatycznie, a strefa to (UTC+01:00) Sarajewo, Skopie, Warszawa, Zagrzeb. Następnie kliknij przycisk Synchronizuj teraz. -
Wskaż własny serwer czasu
Jeśli synchronizacja kończy się błędem, otwórz klasyczny Panel sterowania → Zegar i region → Data i godzina → zakładka Czas internetowy → Zmień ustawienia. W polu serwera wpisztempus1.gum.gov.pli kliknij Aktualizuj teraz. -
Wymuś synchronizację z wiersza polecenia
Uruchom Wiersz polecenia jako administrator i wydaj polecenie:w32tm /resync /forceStan usługi i ostatnią udaną synchronizację sprawdzisz poleceniem:
w32tm /query /status -
Ustaw serwery na stałe
Aby system korzystał z dwóch serwerów jednocześnie, wydaj polecenie (również jako administrator):w32tm /config /manualpeerlist:"tempus1.gum.gov.pl,0x8 pl.pool.ntp.org,0x8" /syncfromflags:manual /reliable:yes /update -
Zrestartuj usługę czasu
Gdy nic nie pomaga, zatrzymaj i uruchom ponownie usługę Czas systemu Windows:net stop w32timenet start w32timeJeśli usługa jest wyłączona, ustaw jej automatyczny start:
sc config w32time start= delayed-auto
macOS
Wejdź w Ustawienia systemowe → Ogólne → Data i godzina i włącz opcję Ustawiaj datę i godzinę automatycznie. W polu źródła czasu możesz wpisać własny serwer, na przykład tempus1.gum.gov.pl. Natychmiastową synchronizację wymusisz w Terminalu:
sudo sntp -sS time.apple.com Linux
W dystrybucjach z systemd sprawdź stan zegara i włącz synchronizację:
timedatectl status sudo timedatectl set-ntp true Własne serwery wpiszesz w pliku /etc/systemd/timesyncd.conf w linii NTP=tempus1.gum.gov.pl pl.pool.ntp.org, a następnie zrestartujesz usługę:
sudo systemctl restart systemd-timesyncd Jeśli system korzysta z demona chrony, źródła czasu i bieżące odchylenie zegara podejrzysz poleceniami chronyc sources -v oraz chronyc tracking.
Android i iPhone
W telefonie nie da się wskazać własnego serwera NTP bez modyfikacji systemu – czas pobierany jest z sieci operatora lub serwerów producenta. W Androidzie znajdziesz przełącznik w Ustawienia → System → Data i godzina → Ustaw czas automatycznie, w iPhonie w Ustawienia → Ogólne → Data i godzina → Ustaw automatycznie. Przy rozjechanej godzinie wyłącz tę opcję, poczekaj chwilę, włącz ponownie, a jeśli to nie pomoże – zrestartuj telefon lub przełącz go na moment w tryb samolotowy.
Gdy automatyczna synchronizacja nie działa
Poniższa lista obejmuje najczęstsze przyczyny – warto przechodzić ją po kolei.
Godzina przesunięta dokładnie o 1 lub 2 godziny
To nie jest problem z synchronizacją, tylko ze strefą czasową albo z ustawieniem czasu letniego. Sprawdź, czy wybrana jest strefa (UTC+01:00) Sarajewo, Skopie, Warszawa, Zagrzeb.
Zapora lub router blokuje port UDP 123
NTP działa na porcie UDP 123. W sieciach firmowych i hotelowych bywa on zamknięty – wtedy żaden serwer nie odpowie. Rozwiązaniem jest odblokowanie portu lub skorzystanie z innej sieci.
Przeciążony serwer domyślny
Adres time.windows.com bywa zajęty i zwraca błąd. Wpisz zamiast niego
tempus1.gum.gov.pllubpl.pool.ntp.org.Różnica czasu jest zbyt duża
Windows domyślnie odrzuca poprawki przekraczające kilkanaście godzin, uznając je za błąd. Ustaw wtedy datę i godzinę ręcznie z grubsza poprawnie, a dopiero potem uruchom synchronizację.
Zegar gubi czas po wyłączeniu komputera
To objaw zużytej baterii CMOS na płycie głównej (zwykle typ CR2032). Po jej wymianie zegar przestanie się cofać.
Dwa systemy na jednym komputerze
Windows trzyma w zegarze sprzętowym czas lokalny, a Linux domyślnie czas UTC – po każdym przełączeniu systemu godzina skacze o wartość przesunięcia strefy. Najprościej ustawić w Linuksie ten sam tryb co w Windows poleceniem
sudo timedatectl set-local-rtc 1.
Pytania o synchronizację czasu
Jaki serwer czasu wybrać w Polsce?
Najlepszym wyborem jest tempus1.gum.gov.pl – serwer Głównego Urzędu Miar, czyli instytucji odpowiedzialnej za czas urzędowy w Polsce. Dobrą alternatywą jest pl.pool.ntp.org, który automatycznie kieruje zapytanie do jednego z dostępnych polskich serwerów. Warto wpisać oba adresy naraz, aby mieć zapas na wypadek awarii.
Co to jest NTP?
NTP (Network Time Protocol) to protokół, którym urządzenia pobierają dokładny czas z serwerów w internecie. Działa na porcie UDP 123 i uwzględnia opóźnienia łącza, dzięki czemu potrafi ustawić zegar z dokładnością do kilku milisekund. Serwery NTP przekazują zawsze czas UTC – strefa czasowa i czas letni są doliczane już przez system operacyjny.
Jak często komputer synchronizuje czas?
Windows na komputerze domowym odpytuje serwer czasu domyślnie raz na tydzień. macOS i systemy z systemd (Linux) robią to znacznie częściej – co kilkadziesiąt minut, a dodatkowo po każdym uruchomieniu i po powrocie z uśpienia. Częstotliwość w Windows można zwiększyć, zmieniając wartość SpecialPollInterval w rejestrze.
Dlaczego zegar spieszy się lub spóźnia mimo synchronizacji?
Najczęstsze przyczyny to wyłączona usługa czasu, zablokowany port UDP 123 przez zaporę lub router, zbyt rzadka synchronizacja oraz zużyta bateria CMOS na płycie głównej – w tym ostatnim przypadku zegar gubi czas po każdym odłączeniu zasilania. Jeśli godzina jest przesunięta dokładnie o pełną godzinę lub dwie, problem leży nie w synchronizacji, lecz w ustawieniu strefy czasowej.
Czy synchronizacja czasu zmienia strefę czasową?
Nie. Serwer NTP przekazuje wyłącznie czas uniwersalny UTC, a przeliczenie na czas lokalny wykonuje system operacyjny na podstawie wybranej strefy czasowej. Dlatego po synchronizacji trzeba jeszcze sprawdzić, czy w ustawieniach wybrana jest strefa (UTC+01:00) Sarajewo, Skopie, Warszawa, Zagrzeb.
Czy można zsynchronizować czas w telefonie z konkretnym serwerem?
W Androidzie i iOS nie ma standardowej opcji wskazania własnego serwera NTP – telefon pobiera czas z sieci operatora lub z serwerów producenta systemu. Jedyne, co można zrobić, to włączyć opcję automatycznego ustawiania daty i godziny, a przy problemach wyłączyć ją i włączyć ponownie albo zrestartować telefon.
Zegar już chodzi dobrze? Sprawdź mapę stref czasowych albo aktualny czas w miastach świata.